Om misverstanden te voorkomen, Otterlo kende al eeuwenlang een vorm van onderwijs. In de tweede helft van de zestiende eeuw was ene Peters koster en tevens schoolmeester. Ook de naam Jansen komt voor. Om de nodige inkomsten te hebben was Peters daarnaast ook nog eens aanspreker (om het overlijden van inwoners bekend te maken), doodgraver en voorlezer in de kerk. Zoals in menig andere plaats zal het onderwijs, dat zich met name richtte op Bijbelse geschiedenis en lezen en schrijven, waarschijnlijk onder in de toren van de kerk gegeven zijn en soms, bijvoorbeeld bij strenge kou, in de kosterwoning. Een bekende onderwijzer uit oude tijden is Gerrit Pothoven, die zelfs van 1812 tot 1818 'maire van de commune Otterlo' was. Dat was onder meer tijdens de Franse overheersing totdat Keizer Napoleon in 1815 bij Waterlo definitief werd verslagen. Naar deze zo bekende inwoner is naderhand een straat in het dorp genoemd. Een oud rijmpje luidt als volgt: 'Otterlo is een daarp/ met zeven huuzen en een kaark/ en de pastorie/ die heurde d'r ok nog bie.' Over een school wordt daarin niet gesproken, maar deze maakte wel degelijk deel uit van het dorpsgebeuren. Ver voor de Franse tijd zou een zogeheten 'schoolhuys' met het kostershuis verbonden zijn geweest. De school stond en staat nog steeds vlakbij de kerk. De school is een openbare school maar in de dorpsgemeenschap geldt de school als een 'openbare school met de Bijbel'. Dat is op zich heel uniek maar het geeft treffend de identiteit en overtuiging weer waarmee de school zich profileert. Op 1 januari 2008 is de school overigens van start gegaan als zelfstandige stichting met de nieuwe aanduiding 'Proominent' (primair openbaar onderwijs). Rond 1844 werd er tegenover de kerk een schoolgebouw gebouwd en dat pand is hierbij afgebeeld. Direct achter de voordeur was het klompenhokje waar de kinderen hun klompen moesten zetten. Er was één leslokaal en in de periode dat K. Bouman onderwijzer was (van 1892 tot 1904) werd er een tussenschot aangebracht. Zo ontstond een extra leslokaal. Bouman was begin jaren twintig teruggegaan naar Otterlo en was tot 1945 nog een achttiental jaren lid van de gemeenteraad. Naar hem is ook een straat in het dorp genoemd. Van alle kinderen op die oude foto is bekend wie het zijn. Ongeveer 35 jaar geleden heb ik de foto laten zien aan toen al hoogbejaarde inwoners en zij wisten de namen. Bij de lantaarnpaal liggen twee zoontjes van meester Bouman. Dan twee dochters van caféhouder Minnen uit Harskamp. De vier kinderen rechts zijn respectievelijk een dochter van Pieters, een dochter van Dolder, nog een dochter van Pieters en een dochter van meester Bouman. Aan de gevel van de school hangt het gemeentelijke publicatiebord en bij de ingang is een brievenbus. Links, niet zichtbaar, stond de dorpspomp. In die oude school zijn kinderen misschien nog onderwezen aan de hand van het zogeheten Groot A/B/C/-Boek, ook wel aangeduid als het Hanenboekje naar de afbeelding van een haan op de omslag. Het boekje bevatte diverse christelijke onderwerpen zoals 'Dat Vader Onze' (Het Onze Vader), 'De Tien Geboden des Heeren' en een Morgen- en Avondgebed. In 1908 - dit jaar dus een eeuw geleden - verrees een geheel nieuw schoolgebouw met drie leslokalen. Sindsdien hebben er regelmatig verbouwingen plaatsgehad, ondermeer rond 1958. Thans telt de school elf lokalen en een kleuterspeelzaal. Een onderwijzer wiens naam onlosmakelijk met de school verbonden was en die bij oudere mensen nog goed in het geheugen ligt, is meester Engelen. Hij werd geboren in 1888 in Ede en in 1916 werd hij benoemd aan de school te Otterlo. Drie jaar later trouwde hij met de dochter van het oud-hoofd der school Bouman, die hervoor al genoemd werd. Engelen was tevens een voorlezer in de kerk, brandmeester en vervulde tal van functies in het sociale en maatschappelijke dorpsleven. Hij was ook de samensteller van het feestlied in 1955 toen Otterlo het 1100-jarig bestaan vierde. Op de wijs van 'Waar in 't bronsgroen eikenhout' telde het lied 'Ons Otterlo' 5 coupletten en het vierde couplet luidt: 'Waar 't eenvoudig volk zich weet/ één in smart en vreugd/ en waar men het niet vergeet/ gastvrijheid is deugd/ waar de omgang met elkaar/ niets gedwongens heeft/ dat maakt dat men in Otterlo/ zo gezellig leeft'. De Meester Engelenweg in het dorp houdt mede de herinnering aan hem levend.