De Veluwepost

Door Martin Brink

Ook hoeft de lezer geen nieuwe feiten te verwachten. Wel geeft het boek een aardig kijkje op linkse krachten binnen het Wageningse studentenleven in de jaren tachtig en negentig.

Een antwoord geven op de hoofdvraag kan ook eigenlijk niet. Volkert zelf weigerde elke medewerking evenals tal van andere direct betrokkenen. Dat weerhield Faber er niet van om alles wat over de man bekend was te lezen. Via de Koninklijke Bibliotheek achterhaalde hij deze. Omdat de regionale kranten – zoals de Veluwepost - hier veelal niet te vinden zijn, liet hij die achterwege.

Spannend jongensboek

Ook door officiële rapporten, opgemaakt voor, tijdens en na het proces, was Faber in staat om een nauwkeurige beschrijving te geven van Volkert van der Graaf, de moordenaar van staatsman Pim Fortuyn op 6 mei 2002 bij de Hilversumse radiostudio.

Faber trekt als een psycholoog conclusies, stelt vragen maar geeft geen antwoorden. Dat laat hij aan de lezer over die het boek overigens kan lezen als een spannend jongensboek met een dieptriest einde. Wel een die echt gebeurd is en dat is juist het navrante. Faber is als weinig anderen in staat om de lezer journalistiek mee te slepen in het leven van deze jongeman die opgroeide in Middelburg en in 1987 in Wageningen komt studeren en steeds radicalere ideeën krijgt. Want welk weldenkend mens koopt al jaren voor de aanslag een pistool in een Bennekoms café?

Faber weet de sfeer raak te omschrijven en laat derden uitspraken doen zoals ze die gezegd zouden kunnen hebben. Het typeert de situatie en is in de gegeven omstandigheden heel legitiem. Het is ook een vorm van moderne journalistiek.

Ook weet Faber de sfeer in het Wageningse studentenleven raak te typeren. Bijvoorbeeld over studentencomplex Droevendaal. Het wijkje aan de rand van Wageningen, barakken in 1977/1978 en in 1982 opgeleverd, wordt geschetst als een vrijstaat voor idealistische, alternatieve studenten die hielden van het buitenleven en een onconventionele levensstijl op na hielden. Sommige vrouwelijke bewoners liepen bij warm weer topless over het terrein. ,,Alsof ze zich in de Wageningse pendant van de Hof van Eden waanden,'' zo hoorde auteur Johan Faber van derden. Volkert had het naar zijn zin: hij zou er tien jaar verblijven.

Strijdbaar

Vooral in de van huis uit Wageningse Vereniging Milieu-Offensief neemt Volkert van der Graaf een strijdbare plek in. Hij is niet de amorfe, kleurloze activist maar strijdt via processen met succes tegen agrariërs. Dat veel later juist deze vereniging hem onbewust aan de paal nagelt, dat staat weer niet in het boek van Faber. Het verhaal stopt na 288 pagina´s, na een maar liefst vijfentwintig pagina´s tellende beschrijving vande dag op de moord op Pim Fortuijn!
Dan stopt het abrupt. Jammer, want de nasleep is zo mogelijk nog interessanter. Bijna niemand weet meer hoe het komt dat de identiteit van Volkert zo snel bekend wordt en dat de media zijn leven zo snel kan ontraadselen. Als de politie op het stadhuis van Wageningen gaat informeren naar deze persoon is het de toenmalige wethouder Jack Bogers die contact zoekt met de Vereniging Milieu-Offensief. Het kan toch niet waar zijn dat een erkend lid van de club zoiets doet? Nog diezelfde avond distantieert de vereniging zich op haar website van de daden van Volkert, waarna het snel bij de pers bekend wordt.

Dagblad De Gelderlander durft de foto van Volkert, die in het archief door een Wageningse fotograaf wordt aangetroffen, niet te plaatsen (te pontificaal), waarna de maker, een Edese fotograaf, ‘m op het landelijk persnet zet en er tot op de huidige dag veel financieel profijt van trekt. De Telegraaf publiceert ‘m de volgende ochtend wel, waarna de journalistieke jacht op de man is losgebarsten.

6 mei 2014 vrij

Een jacht die, blijkens het boek, tot op de huidige dag voortduurt. Volkert van der Graaf werd op 15 april 2003 veroordeeld tot een gevangenisstraf van achttien jaar in verband met moord met voorbedachten rade. Op 6 mei 2014, precies waalf jaar na de moord op Pim Fortuyn, zal hij worden ontslagen uit de gevangenis.

Voor de gemeente Wageningen betekende de moord onverwacht veel negatieve internationale aandacht. Wellicht kan daar in het standaardwerk over Wageningen 750 jaar, straks in 2013, best ook wat aandacht aan gegeven worden.

Klik hieronder op foto's voor nog een foto van Volkert in vroeger jaren.