De Posthoorn

De aso’s, zo noemden we het gezin in ons Franse gehucht dat de laatste twintig jaar nog maar uit drie personen bestond, hadden theatrale trekken. Of ze stonden met zijn allen: Victoria, haar man Joseph en diens broer Jean, op het pad een konijn te villen; of Jean lag dronken onder zijn brommer op hetzelfde pad zodat wie erdoor wilde, moest uitstappen om Jean en de brommer de berm in te trekken; of Joseph slurpte uit de struiken geplukte slakken rauw uit hun huizen. Of op een kerstochtend moest de politie komen en even later een ambulance, omdat een op bezoek zijnde dochter een zelfmoordpoging had gedaan. Er was een theatraal aspect aan alles wat ze deden.

Victoria was nog de normaalste, hoewel we niet moeten vergeten dat ook zij uit de ouderlijke macht van al haar vijf kinderen was gezet. Normaal is hier, op dit diepe platteland van Frankrijk, een relatief begrip. Tegen Victoria kon je nog wel een grapje maken. Dan lachte ze haar tandenloze mond bloot, dus op den duur keek ik wel uit met het maken van grapjes.

Opeens was ze weg. Na het overlijden van haar man en zwager was ze niet meer in staat voor zichzelf te zorgen. Haar laatste jaren sleet ze in het bejaardenhuis. Heel af en toe bracht een dochter haar even langs. Dan wandelde ze, sterk vermagerd, geholpen door haar stok glimlachend over het pad, net als vroeger.

Vanuit een zolderraam zag ik hoe de kist langs een haag van aso familieleden vanuit de schuur een auto werd ingerold. Niemand zei iets. Behalve het draaien van de motor hoorde je niks. Maatschappelijk aangepast of niet, iedereen heeft ontzag voor de dood.