De Sleutel

Belangstelling voor geschiedenis begint volgens de 72-jarige Ossenaar bij veel mensen pas als ze een jaar of zestig zijn. Bij hem veel eerder. “Ik kom uit een maffe geschiedenisfamilie.” Zijn broer Gerard, een bekend historicus, en zijn zoon Wilbert, die geschiedenis studeerde in Nijmegen, zijn ook echte liefhebbers. In de familie Ulijn gaan veel gesprekken over het verleden van de stad Oss.
Jan is er dan ook als de kippen bij als museum Jan Cunen in 1994 met hulp van vrijwilligers begint met het inventariseren en benoemen met foto’s uit het archief van fotograaf Daan Scholte. Liefst 55.000. Vrijwilligers komen beschrijven wat er op te zien is. Geïnspireerd door de foto’s van Daan Scholte beginnen Jan Ulijn en Gerrit Eijsvogels in 1997 als stadsgids bij het Maaslandgilde Oss.
Historische panden zijn er dan al niet veel meer in Oss. In de jaren zestig is het spooksloop er rond gegaan, zoals in veel steden in Nederland. Monumenten zoals het oude station, postkantoor en de Hanzebank zijn geveld door de sloophamer. Toch is er voor de aandachtige kijker nog veel te zien tijdens de wandelingen met de stadsgids. Kleine dingen, zoals de kuiven boven de ramen bij Don Lorskes, dakkapellen, pandjes met historie en de structuur van een straat. Overal zit een verhaal aan.
Sinds 2006 kun je ook virtueel wandelen door de stad Oss, aan de hand van gedigitaliseerde foto’s. Op aanvraag verzorgen Jan Ulijn en Henk Schuurmans deze wandelingen op locatie. Zij gaan met een USB-stick met laptop en beamer op pad. “Het is een stadswandeling waarbij je op je krent kunt blijven zitten. Je zit mee te wandelen.”
Ulijn neemt altijd een paar honderd digitale foto’s mee, maar komt vaak niet verder dan de helft. “We willen er niet door heen rauzen. En er komt ook altijd veel los bij de kijkers. Zo krijgen wij meteen nieuwe informatie die we dan een andere keer kunnen gebruiken in ons verhaal.”