SHANGHAI - Het Haagse architectenbureau Hans Karel & Partners organiseert een 10-daagse reis naar top-architectuur wereldwijd. Dit jaar staan Shanghai en Japan op het programma en volgt de Posthoorn de groep met een dagelijks verslag (vanaf 1 mei) op de website www.deposthoorn.com.
Vandaag ging de rit van Takamatsu via meerdere stops naar Okayama. We begonnen vanochtend bij het atelier en de tuinen van Isamu Noguchi in Mure. Hier kregen we een rondleiding langs zijn huis, studio en beeldhouwwerken. Voor de meesten is hij vooral bekend door de lampen die hij ontworpen heeft.
Hierna zijn we naar een van de mooiste Japanse tuinen gegaan in Takamatsu, de Ritsurin Koen Garden. Tussen alle prachtige architectuur door is het ook leuk om iets te zien van de Japanse cultuur en geschiedenis. Deze Japanse tuin met paviljoenen, theehuizen en vele bruggen is aangelegd in de 17e eeuw, in de Edo periode. Ondanks de regen hebben we hier geruime tijd rondgewandeld.
Hierna zijn we naar twee projecten van Yoshio Taniguchi gaan kijken. Eerst naar een klein museum in Sakaide, het Higashiyama Kaii Museum. De setting, de detaillering en het minimalisme van Taniguchi zijn fantastisch bij dit project. Het museum is klein, maar ligt aan het water met op de achtergrond een grote brug die het eiland met de andere eilanden verbindt.
Ook het tweede project dat we van hem gezien hebben vandaag, het Mimoca in Marugame, het museum voor contemporary art, was echt perfect ontworpen en gedetailleerd. Wie ooit in het MoMA in New York is geweest kan het zich waarschijnlijk wel voorstellen. Zowel de buitenkant als de tentoonstellingsruimten zijn goed vormgegeven. Voor ons allen echt een genot om naar te kijken!
Maandag 4 mei
Gisteren dus in Japan aangekomen en sliepen in hoog hotel met uitzicht op de baai van Osaka. Prachtig om alle hoofdwegen en spoorwegen door elkaar te zien meanderen door de stad en
over de bruggen van het water. De wegen zijn vaak met twee of drie lagen om de gigantische stroom auto’s te kunnen verwerken.
Vanuit Osaka zijn wij eerst naar het Hyogo prefectural.museum van Tadao Ando gegaan wat aan het harborfront is geplaatst, een plek ter nagedachtenis aan de aardbeving van 1995 toen er ongeveer 6000 doden vielen. Het museum bestaat uit 3 vleugels met prachtige dunne overhellende daken, een idee wat wij vorig jaar gebruikt hebben bij onze inzending voor de prijsvraag van het nieuwe gebouw voor Bouwkunde in Delft. Werkelijk prachtig gebouw, van binnen wat somber in de tentoonstellingsruimten.
4 mei blijkt een nationale feestdag te zijn en dat we ondervonden met het verkeer. Op weg naar Awajima-eiland veel file gehad en maar naar de vele rare auto’s gekeken. De 1 was nog vierkanter dan de andere, blijkbaar een verschil in smaak. We kwamen via een lange tunnel over de langste hangbrug ter wereld. Helaas kon deze niet de sfeer aan van de Golden Gate in San Francisco, hij was witgeverfd.
Op het eiland twee projecten van Tadao Ando bezocht. Het Awaji Yumebutai project met hotel, vergaderruimten, restaurants, plantenkassen en veel tuininrichting met grote waterpartijen. Imposant, maar ook een beetje teveel van het goede. Ando is schoonbetonwanden en daar is het teveel. Gelukkig gebruikt hij ook grof natuursteen als contrast. We zouden toch graag een gebouw van hem eens in Nederland willen zien.
Vlak daarbij het watertempel complex. Zeer kleinschalig klooster met een waterpartij met lelies, met daaronder de tempelruimte. Werkelijk uniek vonden we dit allen. Daarna in file doorgereden naar Takamatsu.
Zaterdag 2 mei
Wat een wereldstad is Shanghai! Er is hier zoveel te zien, zowel in de architectuur als bijvoorbeeld het verschil tussen rijk en arm. Hier werden wij vanochtend mee geconfronteerd op de bouwplaats van het nieuwe Himalayas Center van de Japanse architect Arata Isozaki.
Eerst even kort over dit multifunctionele gebouw. Het Himalayas Center omvat een museum, winkels, een theater en twee hotels, waarvan een met 5 en de ander zelfs met 7 sterren!.Wij hadden hier voor de groep een afspraak georganiseerd met twee architecten die deze bouw ter plekke begeleiden. Na een introductie en presentatie van de bouwkundige tekeningen, 3D impressies en een maquette hebben zij ons door het gebouw rondgeleid. Fascinerend om te zien hoe ze hier te werk gaan, toch weer heel anders dan ze dat in Nederland zouden doen. En een tempo waarin dat allemaal gebeurt, ongelofelijk! Maar dat laatste heeft ook zeker een keerzijde en dan zijn we weer terug bij het verschil tussen arm en rijk hier in China.
De bouwvakkers wonen, ja letterlijk wonen, met hun hele gezin in hele kleine containers op de bouwplaats. Boven op elkaar in kleine ruimtes en in stapelbedden. Voor ons allen best wel schokkend om te zien. Toch zijn we het erover eens dat we graag nog eens terug zouden willen naar deze plek om het gebouw ‘af’ te zien.
Na dit moderne bouwproject zijn we vertrokken naar het oude centrum van de stad. Even een stuk van de geschiedenis zien. We zien oude tempels, kleine en smalle winkelstraatjes maar vooral mensen, heel veel mensen! Na hier wat rondgewandeld te hebben zijn we een stuk langs de rivier ‘Huangpu River’ gelopen. Hier staat veelal koloniale architectuur. Door de grote contrasten in de architectuur van deze stad raak je hier niet uitgekeken!
De avond hebben we doorgebracht in de zeer hippe wijk Xintiandi. Dit gebied is vergelijkbaar met de bepaalde wijken in Londen en New York.
Morgen zit ons bezoek aan Shanghai er op en vliegen we naar Osaka, Japan. Dan vervolgen wij onze reis naar onder andere Takamatsu, Okayama, Kyoto en Tokyo.
Vrijdag 1 mei
Vanmorgenvroeg aangekomen in zonnig Shanghai om 8:30 uur na een vlucht van 10 uur met KLM. Weinig geslapen en direct naar Novotel toren bij het centrum met fantastisch uitzicht op het centrum.
Meteen de wandelschoenen aan en naar het hart van het centrum gelopen. We voelden ons erg bekeken door alle chinezen in de diverse winkeltjes aan de straat.
Gelijk naar het meest markante gebouw gegaan, dat dit jaar is opgeleverd en voor kort het hoogste gebouw ter wereld was, de Shanghai World Finance Centre 492 meter lengte met bovenin een groot gat. Het doet ons denken aan een flessenopener en zou een goede reclame zijn voor Heineken (biertje!). De onderste lagen zijn kantoor en winkels met een apart observatie deck en glazen loopbrug op laag 100. De bovenste lagen tot laag 100 bevindt zich een fraai hotel, het Park Hyatt. Prijzen vanaf 300 € per kamer per nacht!
Het ontwerp van het gehele gebouw is van Kohn Pederson Fox, die ook in Den haag verantwoordelijk is geweest het Ministerie van Onderwijs met de in onze ogen zeer vreemde top.
We konden toch niet de verleiding weerstaan om er te lunchen met fraai uitzicht over de rivier Huangpu waar vele vrachtboten overheen varen, begrijpelijk want Shanghai is de tweede grootste wereldhaven na Singapore.
Naast het Park Hyatt bevindt zich de Jin Mao waar zich ook op de lagere verdiepingen kantoren bevinden en vanaf laag 53 het Grand Hyatt met een geweldige vide qua maat vide binnen in het centrum tot de top op laag 90. We zeiden dat Shanghai echt een wereldstad is aan het worden, veel plannen zijn er die nog uitgevoerd moeten worden, en die door o.a. de crisis nog op zich laten wachten . Maar let op hier groeit de economie nog met 6%! Morgen gaan we naar het oude deel.