Twents Volksblad

De familie Samuel was in het Twentse Nijverdal goed bekend. Men had een zaak in fournituren. Het leven ging z'n gang, tot de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Joden werd van alles verboden, en al snel haalden de Duitsers of hun helpers van Nederlandse komaf, hen van huis op. Om afgevoerd te worden in het kader van de Jodenvervolging.
Vader Samuel, in Nijverdal jaren actief binnen de ondernemersvereniging en Oranjecomité, had op tijd het gevaar in de gaten. Hij liet zijn dochter Wiesje onderduiken. Onder meer in Hengelo (o) bij de familie Roffel, die toen er eindelijk het moment van hereniging was, de Yad Vashem onderscheiding kreeg voor dat riskante besluit te helpen.
Met veel geluk aan haar zijde overleefde Wiesje Samuel die oorlogsjaren. Maar haar familie was op een enkeling na volledig verdwenen, ofwel in helder Nederlands uitgeroeid. Om het geloof...
Wiesje ging na de oorlog naar school, ging aan het werk, trouwde, en trok met haar man die afgestudeerd was als vee-arts, naar Israël. Samen met de hier geboren twee zoons.
Ook in Israël was het leven hard en gevaarlijk. Maar anders dan in Nederland kon men daar zelf voor bescherming zorgen. De diverse oorlogen die Israël moest voeren om te voorkomen dat wederom een Holocaust zou plaats vinden, raakte ook het gezin van Wiesje. De oudste zoon Aharon, een boom van een kerel, raakte verlamd door een scherf van een raket. Zoon Dany raakte eveneens zwaar gewond, maar kon weer worden opgelapt...
Om een duidelijk beeld te schetsen van het leven dat indertijd de meeste Joodse gezinnen in Nederland leidden, wat hen overkwam alleen al door het geloof wat men beleed, en alles wat volgde, maakte Donald K. Horwitz een gefilmde dokumentaire over haar leven. De Amerikaanse producent en regisseur, die opdrachten uitvoerde voor wereldberoemde bedrijven als Coca Cola, en die diverse Grammy-Awards in de wacht sleepte,filmde daarvoor in Nederland en Israël. Hier maakte hij opnames in alle plaatsen, die beschreven worden in het levensverhaal van Wiesje Samuel. Gesprekken met mede-overlevenden, vrienden uit eerdere jaren, van lokaties die een belangrijke rol hebben gespeeld in haar leven.
Na die ene week van filmen op lokatie in Holland lag er ruim zestig uur aan opnames gereed voor montage. Een tijdje later herhaalde een soortgelijke produktie zich in Israël. Ook goed voor honderden meters filmopnames.
Terug in de VS begon Donald Horwitz aan de opgave daar een inzichtelijk en compleet geheel van te maken. Zodanig dat alle facetten van de Jodenvervolging aan bod kwamen.
Om het nog lastiger te maken, van de dokumentaire moest een versie van dertig en een van zestig minuten gemakt worden. De films waren bedoeld voor uitzending door tv-stations over de hele wereld. En de een werkt met zogeheten formats van dertig minuten, de ander met een van zestig minuten.
Die versies zijn inmiddels af. Om ook buiten de tv-uitzendingen om belangstellenden van beelden te kunnen voorzien is een speciale variant van de dokumentaire vervat in een website. Met daarin clips, die laten zien hoe het leven in die tijd was, fragmenten van de behandeling van Joden in Nederland en elders in Europa. En uiteraard over het leven van Wiesje Samuel, haar gezin.
Het plan dat de Nazi's hadden, om alle Joden op te ruimen, slaagde niet. Zoveel is duidelijk. Wiesje en haar man Abraham stichtten hun gezin, net als zoveel (of zo weinig, het is maar hoe men het noemen wil) andere overlevenden. Daardoor kon een van Wiesjes dochters zich geruime tijd geleden laten installeren als de eerste vrouwelijke burgemeester van Israël... Een burgemeester met haar familiewortels in Nederland, Twente, Nijverdal en nog veel meer andere plaatsen alhier.

www.thepricewepay.org is de url ofwel het adres op internet waar men de dokumentaire kan vinden en bekijken. Een dokumentaire met daarin een fors aandeel geschiedenis die in Nijverdal begon en voorlopig in Israël eindigt.

Uiteraard bijna verplichte kost voor elke inwoner van Nijverdal, die wil leren van de eigen geschiedenis, of er kennis van wil nemen.