Algemene voorbereidingen bij een verre reis
Hieronder volgen een aantal zaken waar je rekening mee dient te houden waneer je een verre reis gaat maken:

Heb je een chronische ziekte, ben je zwanger, reis je met jonge kinderen of ben je op leeftijd, overleg dan altijd eerst met de huisarts en/of GGD voordat je een reis gaat boeken.
Wanneer je medicijnen gebruikt vraag dan bij de apotheek om een geneesmiddelenpaspoort. Dat is makkelijk als je in het buitenland een arts of een apotheker nodig hebt. Sterke medicijnen die onder de Opiumwet vallen, zoals sterke pijnstillers of als je injectiespuiten en -naalden meeneemt, daar heb je voor de douane een verklaring van je arts voor nodig met informatie over je aandoening en jouw medicijngebruik.
In een vliegtuigruim kan het vriezen. Sommige medicijnen zoals ampullen met injectievloeistof moeten daarom altijd in de handbagage en niet in het ruim.
Neem altijd een dubbele voorraad van je medicijnen mee. De voorraad verdeel je over de bagage, zodat je altijd medicijnen mee hebt wanneer er een tas of koffer zoekraakt.
Informeer vooraf welke vaccinaties je nodige hebt bij de GGD of huisarts.
Zorg voor een goede reisverzekering met de juiste dekking.
Zorg dat je gebit in orde is om een onnodig tandartsbezoek in het buitenland te voorkomen.
Ga zoveel mogelijk uitgerust op reis. Het andere klimaat en het andere voedsel kunnen je lichamelijke evenwicht in grote mate verstoren. Neem bij aankomst op de bestemming ook de tijd om te acclimatiseren.


Laat je goed voorlichten en op tijd vaccineren
Welke vaccinaties je nodig hebt, hangt af van de reisbestemming. Hierover kun je informatie vragen bij de apotheek, GGD of je huisarts. In sommige gevallen dien je op tijd een afspraak te maken.

Vraag drie maanden voor je vertrek een afspraak bij een vaccinatie bureau als je:
- nooit gevaccineerd bent, ook niet als kind;
- meer dan drie maanden op reis gaat;
- bijzondere risico’s gaat nemen, zoals een rondreis onder primitieve omstandigheden.

Maak minstens vier weken voor vertrek een afspraak als je:
- de normale kindervaccinaties hebt gehad (DKTP, BMR);
- een korte reis gaat maken;
- geen bijzondere risico’s gaat nemen.

Meer informatie over vaccinaties en infectieziekten kun je vinden op Reisverzekering Blog - Vaccinaties tegen infectieziekten in het buitenland.

Neem je persoonlijke reisapotheek mee
Natuurlijk neem je de standaard reisapotheek mee. Daarnaast neem je ook persoonlijke medicijnen mee en medicijnen die aanbevolen worden voor jouw reisbestemming. De inhoud van je reisapotheek kun je altijd overleggen met je apotheek.

De standaard reisapotheek bestaat uit:
- Paracetamol (naar warme landen zijn zetpillen niet verstandig, omdat deze kunnen smelten);
- Loperamide tegen hinderlijke diarree (niet geschikt voor kinderen);
- ORS om uitdroging te voorkomen bij diarree (kinderen, zwangere vrouwen en ouderen lopen een groter risico op uitdroging dan anderen);
- Povidonjood-oplossing om kleine wondjes te ontsmetten;
- Een middel met 30 à 50% DEET (diëthyltoluamide) om insecten, bijvoorbeeld malariamuggen, te weren;
- Een middel tegen de jeuk van insectenbeten (levomenthol en/of lidocaïne);
- Zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor;
- Een standaard verbandset.


reizen en gezondheidAfhankelijk van persoon, reis en reisdoel neem je bijvoorbeeld de volgenden middelen mee:
- Medicijnen die je regelmatig gebruikt;
- Anticonceptiepil;
- Condooms (ook als je de pil gebruikt; die werkt onvoldoende bij bijvoorbeeld diaree en braken);
- Middel tegen reisziekte;
- Middel tegen verstopping;
- Middel tegen huid- en voetschimmel;
- Neusdruppels;
- Middel om water te ontsmetten (natriumhypochloriet);
- Contactlensbenodigdheden en/of reservebril;
- Tekenpincet;
- Koortsthermometer (zonder kwik in verband met het risico van breken).

In overleg met je arts zou je de volgende middelen nog mee kunnen nemen:
- Antimalariamiddelen;
- Noodbehandeling tegen malaria;
- Antibiotica voor zelfbehandeling;
- Een middel tegen hoogteziekte.

Reisziekte en trombose: wat kun je er tegen doen?
Reisziekte en trombose kunnen voorkomen wanneer je per vliegtuig, auto, boot of bus reist. Het kan leiden tot vervelende en gevaarlijke klachten, zoals misselijkheid.

Als je gevoelig bent voor reisziekte neem je voor de overtocht een middel hiertegen zoals cyclizine, meclozine of cinnarizine. Het is van belang dat je deze middelen echt vóór de reis inneemt, want als je al misselijk bent werken deze medicijnen niet meer.

Naast de medicijnen zijn er nog een aantal andere factoren die reisziekte kunnen verminderen:
- Ga altijd vooruit zitten;
- Kijk uit het raam;
- Niet lezen tijdens de rit;
- Probeer frisse lucht te halen;
- Probeer in het vliegtuig een plaats ter hoogte van de vleugels te krijgen;
- Neem voor vertrek een lichte maaltijd.

Wie lang stilzit in een vliegtuig of bus heeft een verhoogde kans op trombose. Door het lange zitten wordt de bloedsomloop in de benen verstoord. Hierdoor kunnen bloedpropjes ontstaan die een bloedvat kunnen afsluiten. Tips om trombose te voorkomen:
- Blijf niet de hele tijd zitten, maar wandel regelmatig door het gangpad;
- Als dat niet kan, beweeg dan je benen door je tenen naar je toe te trekken en weer van je af te duwen of met je voeten rondjes te draaien in het enkelgewricht;
- Drink onderweg veel water en geen alcohol;
- Draag geen strakke kleren.

Wat te doen bij reizigersdiarree
Reizigersdiarree duurt meestal twee tot vier dagen. Het belangrijkste risico is uitdroging, vooral bij jonge kinderen.

Een aantal tips:
- Zorg voor een goede hygiëne.
- Gebruik ORS tegen uitdroging.
- Drink veel. Volwassenen hebben ten minste 1,5 liter water per dag nodig, kinderen één liter.
- Gezonde volwassenen kunnen bij waterige diarree loperamide gebruiken om de diarree te laten stoppen.
- Raadpleeg een arts als je behalve diarree ook koorts hebt, als er bloed bij de ontlasting zit, of als er uitdrogingsverschijnselen zijn (droge huid en slijmvliezen, holle ogen). Je mag dan geen loperamide gebruiken.

Muggen, teken en vliegen zorgen voor virussen: vermijd ze en behandel beten bijtijds
Veel tropische ziekten worden overgebracht door beestjes zoals muggen, teken en vliegen. De eigenlijke boosdoeners zijn vaak virussen, bacteriën of parasieten. Bescherming tegen muggen en ander ongedierte kan veel ziekten voorkomen.

Verschillende soorten muggen kunnen verschillende ziekten overbrengen: malaria, filariasis, gele koorts, Japanse encefalitis en knokkelkoorts. Bepaalde soorten vliegen zijn overbrengers van slaapziekte, filariasis en leishmaniasis.

Bescherming:

- De malariamug steekt `s avonds en `s nachts. Draag van zonsondergang tot zonsopgang kleding met lange mouwen, lange broek, sokken en dichte schoenen;
- Slaap onder een muskietennet. Het liefst een net dat is geïmpregneerd met permetrine;
- Bescherm onbedekte lichaamsdelen met een insectenwerend middel waarin 30 à 50% DEET is verwerkt;
- Een mug prikt door dunne en/of strakke kleding heen. Gebruik ook insectenwerende lotion onder dit soort kleding;
- Muggen die gele koorts en knokkelkoorts overbrengen steken juist overdag. In streken waar die ziekten voorkomen moet je jezelf dus ook overdag beschermen;
- Let op: DEET vermindert de werking van zonnebrandcrème, ook als je dit enige tijd daarvoor hebt gebruikt.
- Wanneer je in een gebied bent waar insecten ziektes kunnen veroorzaken is het belangrijk om je te beschermen met DEET. Bescherm je dan extra tegen de zon door bijvoorbeeld de schaduw op te zoeken en beschermende kleding te dragen.

De ziekte van Lyme en een vorm van hersenvliesontsteking kunnen overgebracht worden door een teek (ook in Nederland). Niet elke teek draagt een ziekteverwekker bij zich, maar je moet wel goed opletten. Bescherm je daarom tegen teken:

- Een teek bijt zich niet meteen vast. Wanneer je een teek binnen 24 uur verwijdert is er weinig risico. Controleer daarom elke dag het hele lichaam op teken. Ze nestelen zich vaak op warme plekken zoals knieholten, liezen, oksels en nek.
- Verwijder een vastgebeten teek met een tekenpincet. Vergeet niet de datum en plek van de tekenbeet te noteren.
- Als je na enkele weken na de tekenbeet een rode kring krijgt rond de plaats van de beet, raadpleeg dan een arts. In dit stadium is een eventuele Lyme-besmetting nog prima te behandelen.

In stilstaand oppervlaktewater kunnen ook ziekteverwekkers voorkomen: wormen die bilharzia veroorzaken, cholerabacteriën en bacteriën die de ziekte van Weil veroorzaken. Daarom is zwemmen, pootjebaden of zelfs de handen wassen in stilstaand oppervlaktewater altijd af te raden in de tropen.

Ten slotte kunnen zoogdieren zoals honden, katten, apen en vleermuizen kunnen hondsdolheid overbrengen. Contact met onbekende dieren kun je dus beter vermijden. Het is `t beste het contact met onbekende dieren te vermijden. Behalve via dieren kan de mens zelf ook ziekten overbrengen door bijvoorbeeld seksueel contact (onder meer hepatitis B en aids). Besmetting is te voorkomen door bij seksueel contact gebruik te maken van een condoom.

Zon en hitte
Hitte kan gevaarlijk zijn en vooral voor ouderen en kinderen. Neem daarom de volgende voorzorgsmaatregelen in acht:

- Vermijd direct zonlicht tussen 11.00 en 14.00 uur.
- Gebruik regelmatig zonnebrandcrème (factor 15 of hoger)
- Draag een zonnebril en beschermende kleding
- Drink voldoende, maar drink niet teveel alcohol of cafeïnehoudende dranken.
- Vermijd overmatige inspanningen
- Neem bij maaltijden wat meer zout dan gebruikelijk

Eten en drinken
In de tropen worden veel besmettelijke ziekten overgebracht via drinkwater en voedsel. Goede hygiëne helpt daarom te voorkomen dat je een ziekte oploopt. Reizigersdiarree is een reactie op ‘vreemde` bacteriën in het water en het voedsel. Dit is niet altijd te voorkomen, maar je kunt de schade wel beperken door goede hygiëne en door uitdroging te voorkomen.

Hygiëne:
- Was je handen voor je gaat koken, voor je gaat eten en na het toiletbezoek. Zeker als je zelf diarree hebt;
- Drink geen kraanwater, maar alleen mineraalwater. Bereid thee met goed doorgekookt water;
- Gebruik alleen ijsblokjes als ze zijn gemaakt van water dat eerst gekookt is;
- Eet geen schepijs bij een karretje langs de weg. Verpakt ijs en schepijs uit een schone, drukbezochte winkel zijn vaak hygiënischer bereid;
- Was groente en fruit in schoon water;
- Breng voedsel snel aan de kook en laat het minstens een kwartier koken;
- Vermijd rauw of halfrauw vlees en rauwe schelpdieren;
- Kook losse melk of melk uit een aangebroken fles voor gebruik;
- Bescherm voedsel tegen vliegen;
- Bewaar eten in de koelkast. Een koeltas is niet koud genoeg;
- Gesteriliseerde producten (zoals blik, pot of foliepak) zijn zonder koeling houdbaar zolang de verpakking onbeschadigd en ongeopend is;
- Doe de afwas in heet sop en spoel het na in schoon water;
- Gebruik schone theedoeken en handdoeken en was ze na gebruik in heet sop. Droog ze snel, bijvoorbeeld in de zon.