Streekblad

Toen ik gevraagd werd dit te doen, hoefde ik niet lang na te denken. Mijn liefde voor ‘het spel’ delen met lezers? Fantastisch! Zelf schaak ik al weer 35 jaar. Ik heb het, zoals zoveel Nederlanders, geleerd op de basisschool. Geboren en getogen in het lieflijke, Gelderse Groesbeek, gingen alle kinderen voetballen. Én schaken! Want wat ze in Groesbeek doen, doen ze goed. 3 voetbalclubs in de hoofdklasse van de zondagamateurs. Tegenwoordig is dat de vernieuwde topklasse C. En de schaakvereniging speelt al weer een halve eeuw in de landelijke schaakcompetitie. Dat is geen enkel ander klein dorp in Nederland gelukt.

4 tot 6 uur

Maar de (schaak-)wereld is in die tijd veranderd. Tegenwoordig moet alles snel. We doen veel dingen tegelijk. En dus hebben we nergens echt tijd voor. Nog niet zo lang geleden duurde een serieuze schaakpartij op topniveau altijd wel zo’n 4 tot 6 uur. Onder invloed van computers is dat allemaal veranderd. De computer maakt het mogelijk om veel beter dan vroeger openingen voor te bereiden. En nieuwtjes door te rekenen of ze wel correct zijn. En na afloop toont de computer je in een fractie van een seconde waar je het beter had kunnen doen.

Botwinnik

In Zoetermeer speel ik bij schaakvereniging Botwinnik www.botwinnik.nl. Ook bij Botwinnik hebben we verschillende keren in de landelijke klasse uit mogen komen. Evenzoveel keren zijn we weer gedegradeerd naar de Haagse schaakbond. En mogen we weer gaan proberen kampioen van de promotieklasse te worden. Gemakkelijk zal dat niet gaan. We zijn geen van allen (groot-)meesters. En ook geen computers. Een foutje is zo gemaakt. Vandaar dat het wel fijn is om een excuus te hebben. Ja, dat heb ik niet gezien, maar “ik had te weinig tijd”. Een voordeel van dat weinige tijd is ook dat er minder remises te noteren zijn. Er gebeurt altijd wel wat. Het wordt spectaculairder. Vooral als twee spelers op winst belust zijn en een gelijkspel uit de weg gaan.

Rapidtoernooi

Vorige week organiseerde Botwinnik het open rapidtoernooi. Een traditionele partij duurt meer dan uur. Bij rapid-schaak krijgen de spelers tussen 1 kwartier en een uur. Dit is nog iets minder snel dan bij snelschaak, waarbij iedere speler tussen de 5 en 15 minuten krijgt. Tenslotte bestaat er nog de “Blitz” variant. Hierbij krijgt iedere speler minder dan 5 minuten, vaak maar 1 of 2 minuten, voor een hele partij. Probeer alleen maar eens 35 zetten te doen in 1 minuut. Laat staan goede zetten! Dus spektakel gegarandeerd. Bij het Botwinnik rapidtoernooi krijgt iedere speler 25 minuten. Ook dat levert spektakel op, als de spelers voor de winst gaan. Zoals in onderstaande fragment, tussen Ad van den Berg en Boudewijn van der Haar. In de 4e ronde probeerden beiden de aansluiting mee de top te houden.

Stelling 1.

Wit dreigt via Tg7 en daarna Tf7 of Th7 eeuwig schaak te geven. Dus zwart probeert dat te voorkomen door 1. g2-g1P schaak! Een promotie naar paard. Een zogeheten minorpromotie. Als de witte koning nu naar e1 gaat, dan volgt Pf3+, waarna op de volgende zet de witte loper van het bord verdwijnt en het eeuwig schaak wordt opgeheven. Als de witte koning naar d1 of f1 gaat, dan volgt e3-e2+ en gaat de volgende pion promoveren met schaak. Dus: 1…, Kd3. Nu is het eeuwig schaak niet meer goed te voorkomen. Zwart doet 2. e3-e2. En wit: 2…,Td7-h7!? Dat dreigt Th8 mat. Ook wit speelt op winst! En nu had zwart prachtig kunnen winnen. Door middel van 3. e2-e1P schaak! Een tweede minorpromotie naar paard met schaak binnen 3 zetten. Een prachtig thema!

Stelling 2.

Na 3…,Kd3-c3 volgt 4. Pg1-e2 schaak en na 3…,Kd3-d2 volgt 4. Pe1-f3 schaak en die witte loper valt. Daarmee is de witte matdreiging weg. Zwart deed echter 3. Te8-e3+. Die toren staat helemaal niet gedekt, maar… Als wit nu slaat met de loper, dan is de matdreiging ook van de baan en kan zwart promoveren naar dame. Na 3…, Kd3xe3, dan volgt promotie naar dame met schaak. Dus wit deed 3…,Kd3-c2. En na 4. e2-e1P+ werd toch nog een minorpromotie uitgevoerd, maar te laat!

Stelling 3.

Na 4…,Kc2-b1 was Th8 niet meer te voorkomen en alle zwarte stukken staan in. Dus wit werd beloond voor zijn dappere winstpoging.

Hierbij nodig ik alle lezers uit om te reageren op deze schaakrubriek. Wat wilt u graag behandeld zien in deze rubriek? Schaakpuzzels? Of verhalen uit de oude doos? Openingen? Eindspel? Heeft u interessante stellingen of partijfragmenten, stuur ze naar me op.
John Pouwels - PouwelsJ@hotmail.com