De Posthoorn

Op de snelweg rijden ze in colonne: Roma in hun campers, paraboolantenne op het dak. De kans dat ze kijkgeld betalen acht ik niet groot. Ze zijn onderweg in zichtbare onzichtbaarheid, ongeregistreerd misschien, ontsnappend aan de bureaucratie van ons dagelijks leven. Hopelijk zijn er nog Roma die nooit een formulier hebben ingevuld. Zij zouden het romantische idee voeden van wat wij vrijheid noemen. 

Als kind kwam ik wel eens op een woonwagenkamp. Mijn vader deed zijn best de kinderen van woonwagenbewoners te leren lezen en schrijven. Zo konden ze hun ouders helpen met het invullen van formulieren. Het waren geen zigeuners, hoorde ik thuis, hoewel sommigen van hen wel over ‘zigeunerbloed’ beschikten. Nog een paar families trokken rond in de vroege jaren zestig, van woonwagenkamp tot woonwagenkamp. Ze deden seizoenarbeid, bijvoorbeeld in de suikerfabriek van Halfweg. (De bietencampagne is zojuist in het hele land van start gegaan. Polen?)

De meeste wagens stonden toen al stil, de wielen verzonken in beton. Toch noemden de bewoners de mensen aan de overkant van de weg ‘burgers’. Zij waren dat niet. Slechts onder dwang wensten ze formulieren in te vullen. Woonwagenbewoners waren bewust onmaatschappelijk en dus in zekere zin angstaanjagend.

Een keer hadden de pater, de maatschappelijk werkers en de onderwijzers een nachtmis georganiseerd op het kamp. Kerstmis 1962, of daaromtrent. Op het hoogtepunt van de mis, als de wijn en het brood volgens gelovigen veranderen in het lichaam en bloed van Jezus, gooiden een paar jongens vuurwerk op het altaar. De weldoeners waren ontzet, ik was vol ontzag. Wie zoiets durfde, betekende iets. Eerbied werd op het kamp niet met de paplepel ingegoten.

Het wordt tijd dat Carla Bruni haar grote gouden oorbellen indoet, een lange rok aantrekt en haar man een lesje in onmaatschappelijkheid gaat geven. Dat ze optreedt met het nummer  ‘Gypsies, Tramps and Thieves’ in alle kampen van Frankrijk.

Mensen zomaar deporteren kunnen we allemaal.