dé Weekkrant Groningen

Het Kinderboekenmuseum vierde onlangs haar 25-jarig bestaan. Wat ooit begon met het verzamelen van materiaal voor een studie over de geschiedenis van het kinderboek en de kinderliteratuur in Nederland en Vlaanderen is een kwart eeuw later een verzameling van ruim 30.000 verschillende(!) titels geworden, uniek in het Nederlandse taalgebied. Die studie van Toos Saal uit het Groningse Winsum kwam er ‘vertaald’ in het kloeke boekwerk Van Zedenleer tot Bruintje Beer en mondde uiteindelijk uit in de oprichting van de Stichting Kinderboek Cultuurbezit in Winsum. Haar verzameling boeken was de basis van deze op 11 november 1985 opgerichte stichting. “Tijdens haar studie naar het kinderboek kreeg Toos veel boeken geschonken. Op een gegeven moment puilde haar woning uit. Haar man Cees was daar niet zo blij mee en zo werd een onderkomen voor de boeken gevonden in het oude gemeentehuis van Winsum. Dit huren we nog steeds voor een symbolisch bedrag van de gemeente”, vertelt de huidige directrice Greetje Nijburg. Toos overleed in 2004, maar haar nalatenschap wordt door de vijftien vrijwilligers nog altijd met veel plezier in stand gehouden. De collectie van het museum telt 30.000 unieke exemplaren jeugdboeken, voornamelijk uit de eerste helft van de vorige eeuw. Veel bekende boeken, zoals Pietje Bell, Flipje Tiel en Oorlogswinter. Daarnaast beschikt het museum nog eens over 12.000 dubbele exemplaren. Deze worden verkocht aan liefhebbers. Uit het hele land worden boeken aan het museum in Winsum geschonken. “We hebben nog nooit een boek gekocht”, zegt Nijburg trots. “Alle kinderboeken hebben we gekregen.” Elke week komen wel weer nieuwe dozen vol boeken binnen. Met 30.000 boeken op de plank wordt het steeds moeilijker een exemplaar te vinden waarover het museum nog niet beschikt. “Als er weer een doos gebracht wordt, vliegen onze medewerkers er direct op af. Doodnieuwsgierig of er nog een boek tussen zit dat we nog niet hebben. Of misschien een oudere druk dan het boek dat in de kast staat. Een eerste druk is natuurlijk helemaal mooi. Elke keer is het weer spannend wat er uit de doos komt.” De unieke collectie van de Stichting Kinderboek Cultuurbezit is niet alleen in het museum te bekijken, maar vrijwel alle kinderboeken zijn ook te leen. Nijburg: “Eigenlijk zijn we een combinatie van een museum en bibliotheek.” Enkele hele bijzondere exemplaren zijn niet te leen, alhoewel daarin wel eens een uitzondering gemaakt wordt. “Zo was er een mevrouw die niet zo heel lang meer te leven had en een bepaald boek nog heel graag eens wilde lezen. Tja, zoiets kan ik dan niet weigeren.” Het Kinderboekenmuseum wordt vooral door ouderen bezocht. Voor hen is het museum een wereld van herkenning. Herinneringen aan hun jeugd. Maar ook kinderen komen wel eens boeken lenen. “Zo wilde een jongetje van 10 jaar alle delen van Arendsoog lezen, want de bibliotheek had ze niet allemaal”, geeft Nijburg als voorbeeld.