HetGooiseLeven

De grote oude heiligenbeelden zijn vervangen door een grote verzameling kleine heiligenbeeldjes. En de moderne tentoonstelling is aangepast met panelen met kleine kunstwerkjes en met een groot beeld 'Kapelleke van onbeantwoorde vragen'.

In de volkscultuur hebben de beschermheiligen duidelijk een plek gekregen. Wie roept om Sint Antonius als je je spullen kwijt bent? En ook in de komende weken krijgen Sint Maarten, Sint Nicolaas, Maria, Jozef en Jezus alle aandacht. Beschermheiligen zijn mensen waarin de 'Goddelijke vlam' zichtbaar is geworden en die daarom navolging verdienen. Beschermheiligen en beschermengelen worden tot op de dag van vandaag vereerd als 'role-model' en bemiddelaar en gebruikt als handvat voor het leven. Zo werd Sint Clara patroon van de televisie, omdat zij vanaf haar ziekbed in een visioen de kerstnachtmis bijwoonde die op enkele kilometers van haar plaats vond. En werd Sint Isidorus van Sevilla uitgeroepen tot patroon van het internet. Hij was de eerste die in de vroege middeleeuwen een Encyclopedie aanlegde, waarin nagenoeg alle toenmalige kennis bijeen was gebracht.

Ruim 20 hedendaagse kunstenaars hebben zich laten inspireren door het thema Beschermheiligen. Zo zijn de 'Boze heiligen' van Baukje Spaltro opvallend omdat ze geschilderd zijn op traditionele 'ikoon-achtige' wijze, daarnaast heeft zij 4 nieuwe kleine werkjes gemaakt van 'Boze heiligen' in haar nieuwe schilderstijl. Van Peter van den Akker hangt er een groot schilderij Adam en Eva en nu ook een keramische schaal. Helga Troll die op traditionele wijze bronzen engelen maakt, laat nu nog een prachtig reliëf zien. Guido Orsetti heeft nog een nieuwe pelgrimsganger Sint Jacob gemaakt. En zo zijn er 28 extra kleine kunstwerken aangeleverd!

Kunstenaarsontmoeting
Natuurlijk is er ook een extra activiteitenprogramma. Zo is er op zondag 13 november een Meet & Greet, een kunstenaarsgesprek en -ontmoeting met Udo Braehler en Carola Mokveld. Voor Carola Mokveld is spiritualiteit het uitgangspunt, waarbij bestaanservaringen, levensvragen, contact met mensen en bezinning op geloofszaken centraal staan. Haar inspiratie vindt ze in de kleine alledaagse dingen. Mokveld kan prachtig vertellen over haar werk. In deze tentoonstelling zijn vilten nesten met afbeeldingen van Maria en Franciscus van Assisi te bewonderen, Deze hebben ook buiten gehangen en de vogels konden het materiaal gebruiken voor hun eigen nesten. Hele verhalen schuilen er ook in haar kleine kistjes, de altaartjes. Udo Braehler wist in eerste instantie niet wat hij aan moest met het thema beschermheiligen. Udo: “Ik geloof als volwassen man niet zo erg in Beschermheiligen. Het heeft iets kinderlijks, een onbevangen geloof. Je kust de amulet in tijden van nood.” Maar na lang nadenken herinnerde hij zich een verhaal uit zijn eigen leven. Als klein jongetje was er een soldaat die hem op de schouders nam en naar een veiliger gebied bracht. “Beschermengel? Wellicht.” Dat beeld heeft hij uitgewerkt en werd duidelijk een Sint Christoffel, de Beschermheilige van reizigers, van kinderen en….schilders. Braehler maakt schilderijen en verwerkt daarin collages, andere beelden. Het geheel bewerkt hij met een epoxylaag.
Mokveld en Braehler zijn lid van de landelijke kunstenaarsvereniging AKKV, opgericht in 1920. Daarbij zijn kunstenaars aangesloten die werken vanuit een spirituele, religieuze en maatschappelijke achtergrond en in alle disciplines. Grote namen zijn lid geweest van deze vereniging, grote architecten als Jan en Nico van der Laan en A.J. Kropholler, kunstenaars als Jan Eloy en Leo Brom, Kees Dunselman, Otto van Rees, Mari Andriessen en Tom Waterreus en musici als Elisabeth Cooymans en Maurice Pirenne.

Kapelleke van onbeantwoorde vragen
Heeft u altijd al eens iets aan een heilige willen vertellen? Wilt u iets vragen? Dat kan nu! Extra in de tentoonstelling is het 'Kapelleke van onbeantwoorde vragen'. Een eerste gezamenlijk kunstwerk van Elganan Jelsma en Rob Schultheiss (tevens de initiatiefnemers van deze tentoonstelling). Ruim een jaar hebben zij aan dit kunstwerk gewerkt. En kan het nog steeds groeien, veranderen, aangevuld worden. Elganan en Rob wilden een soort universele 'heilige' plek creëren, waar iedereen zijn of haar heilige in kan vinden. Geïnspireerd op de kapelletjes langs de weg, de vele plekken waar mensen 'iets' achterlaten met de behoefte om een plek heilig te maken. U kunt nu brieven schrijven aan uw heilige en deze achterlaten in het beeld.

Comenius Museum
Ook de pedagoog, hervormer en filosoof Comenius (h)erkent de volkse vorm van bemiddeling en ziet de engel als bemiddelaar tussen de wereld van de mensen en God. In een brief schreef hij: "Ik heb de reis van Heidelberg naar Praag geheel alleen te voet afgelegd, me veilig wetend onder de hoede van een beschermengel en mijn goede gezondheid…". In de tentoonstelling Beschermheiligen zijn heden en verleden gekoppeld. De hedendaagse kunstwerken en de oude heiligenbeelden. Een bijzondere tentoonstelling in een prachtig museum, waarin natuurlijk ook altijd de geschiedenis van Comenius te vinden is en het indrukwekkende Mausoleum.

Programma:
Zondag 13 november, 15.00-16.00 uur: Meet & Greet Elganan Jelsma gaat in gesprek met Carola Mokveld en Udo Braehler.
Zondag 11 december, 15.00- 16.30 uur: Rob Schultheiss en Sven van de Brink, Nederlandstalige liedjes.
Zondag 15 januari, 15.00 uur: Meet & Greet en afsluiting tentoonstelling.

Comenius Museum, Kloosterstraat 33, 1411 RS Naarden-Vesting, Tel: 035 - 694 30 45
www.comeniusmuseum.nl, open: di. t/m zo. 12.00-17.00 uur