Papendrechts Nieuwsblad

Hoewel dit vandaag precies 59 jaar geleden is, staat die dag in het geheugen gegrift van alle mensen, die het hebben meegemaakt. Menigeen wordt onrustig als het rondom die datum stormt en de wind naar het noordwesten draait….
Papendrecht is door de eeuwen heen vaak getroffen door overstromingen. Bij een dijkdoorbraak kwam het water met een enorme kracht de polder in, waarbij draaikolken ontstonden van soms wel vijftien meter diep. Hierdoor ontstond dan een wiel of waal. Papendrecht had er meerdere, maar de meest bekende – nu nog vanaf de openbare weg zichtbaar – zijn: het Noordhoekse Wiel (nu gelegen in het gelijknamige park), de Kleine Waal (bij Zorgcentrum De Waalburcht), de Grote Waal (onder de brug naar Dordrecht) en ’t Waaltje op het Oosteind (tussen Oosteind 142 en 138 in).
De laatste jaren kunnen – dankzij technische hulpmiddelen – hoge waterstanden en vloedgolven al van tevoren worden waargenomen. Met moderne media is het dan vaak mogelijk om tijdig mensen en dieren in een bedreigd gebied te evacueren. In ons land blijven mede daarom de gevolgen meestal beperkt tot materiële schade.
In 1953 waren die middelen er nog niet. Er waren grote verschillen tussen eb en vloed. In de nacht van 31 januari kwam er bij vloed nog een extra vloed bij: springtij.
De dijkbevolking, opgegroeid met respect én angst voor de kracht van het water, had al dijkbewaking ingesteld, maar machteloos moest men toezien hoe op de grens Westeind/Noordhoek (waar de dijk dicht langs de rivier de Noord loopt) de golven over de dijk sloegen en de dijk aan de binnenkant afkalfden. De dijk was niet bestand tegen dit natuurgeweld en brak door in de vroege ochtend van 1 februari, waarbij een enorm gat werd geslagen.

Hulpgat

Nou werd dit deel van de dijk altijd al ’t Gat genoemd, omdat het vroeger dienst deed als hulpgat. Na een overstroming werd daar de dijk doorgestoken om het water weg te laten lopen.
Al snel na de dijkdoorbraak op 1 februari 1953 kwam het dichten van het weggeslagen stuk op gang. Op 5 februari ’s avonds was de dijk weer dicht. Het heeft tot 18 maart geduurd voordat al het water uit de polder weg was. Voorafgaand aan de dijkdoorbraak en in de periode erna kreeg Papendrecht heel wat te verwerken.
Daarover in de komende weken meer in deze rubriek Ken Uw Dorp.