Stadsblad 's-Hertogenbosch

Oeteldonk ('s-Hertogenbosch)
Oeteldonk is de naam van 's-Hertogenbosch tijdens carnaval. De naam verwijst mogelijk naar het moeras rondom de stad, met zandkopjes (donken) in het gebied. In het moeras waren veel kikkerpopulaties.
Tijdens carnaval is 's-Hertogenbosch een dorp: 't durp Oeteldonk. Oeteldonk omvat alleen de oude stad 's-Hertogenbosch. De dorpen Empel, Engelen, Hintham, Bokhoven en Rosmalen, die ook bij de gemeente 's-Hertogenbosch horen, hebben ieder hun eigen carnavalsleven.
Een van de symbolen van Oeteldonk is de rood-wit-gele vlag. De Oeteldonkse driekleur dateert zeker uit het begin van de 20e eeuw. Het is niet bekend hoe men tot deze kleuren is gekomen. Een ander symbool is Boer Knillis, een standbeeld van de oprichter van Oeteldonk. Het beeld wordt elk jaar op carnavalszondag onthuld door de Prins en op dinsdagnacht rond 0.00 uur begraven. In schrikkeljaren mag Hendrien naast Knillis op de sokkel staan. De organisatie van de belangrijkste gebeurtenissen tijdens de carnavalsdagen, maar ook de carnavaleske activiteiten daarbuiten, is in handen van de 'Vereniging De Oeteldonksche Club van 1882'. Deze vereniging is in 2006 ontstaan door fusie van de 'Stichting Oeteldonksche Club van 1882' en de 'Federatie van Carnavalsverenigingen Oeteldonk van 1968' en wordt bestuurd door een 'Ministerraad'.

Kenmerkend voor Oeteldonk, is dat er elke dag een optocht is. Op zondag is er een improvisatieoptocht bij de intocht van Z.K.H. Prins Amadeiro. Aan deze optocht doen er vooral eenlingen en kleine groepen mee. Behoudens de antieke brandweerwagen van cv de Jokers, die de officiële afsluiter is van de intocht, worden carnavalswagens niet toegelaten. Op carnavalsmaandag is de grote optocht. Aan deze optocht mogen ook de winnaars van de optochten van Slotgat, Terpersdurp, Zandhazendurp meedoen. Op dinsdag is de kinderoptocht. Deze optocht is soms langer en heeft soms grotere wagens, dan de grote optocht in de omliggende dorpen.

De officiële site van de Vereniging De Oeteldonksche Club van 1882: www.oeteldonk.org


Oetelhoazendam (Hintham)
Hoewel Hintham nooit een zelfstandige gemeente is geweest, kent het al dertig jaar zijn eigen carnaval. Oetelhoazendam is de naam tijdens carnaval. Hintham lag vroeger net buiten het moeras rondom de stad 's-Hertogenbosch. Doordat Hintham ook tussen Rosmalen en 's-Hertogenbosch ligt, vormt het als het ware een dam tussen de Zandhazen en de Oetels.
Oetelhoazendam heeft geen eigen prins en geen eigen jeugdprinses. De prins van Zandhazendurp (Rosmalen) vertegenwoordigt ook Oetelhoazendam en komt ook in Oetelhoazendam carnaval vieren. Ook heeft het geen grote optocht, maar wel een kinderoptocht. Carnaval in Hintham speelt zich vooral af in Cultureel Centrum De Biechten.
Kinderoptocht op zaterdag
Carnavalskleuren: groen en geel
Meer informatie vindt u op www.debiechten.nl


Zeuve Stroate Durp (Bokhoven)
Bokhoven is zo'n klein dorp dat het met carnaval Zeuve Stroate Durp heet.
Carnaval in het dorp beperkt zich voornamelijk tot een optocht op zondag, waaraan zowel volwassenen als kinderen deelnemen. Jaren geleden was de organisatie van deze optocht nog in handen van een carnavalsvereniging, maar die is inmiddels opgeheven. Op persoonlijke titel wordt nog jaarlijks een optocht georganiseerd door enkele enthousiaste carnavalsvierders.
Optocht op zondag (zowel voor volwassenen als kinderen).
Carnavalskleuren: blauw en wit
Meer informatie vindt u op www.inbokhoven.nl


Kneutergat (Croimvoirt)
Een kneuter is een kortzichtig, benepen denkend persoon. Van die betekenis is wellicht de naam Kneutergat afkomstig, maar helemaal zeker is dit niet. De naam kan namelijk ook afgeleid zijn van De Heikneuters, zoals de eerste carnavalsclub van Cromvoirt zich noemde. Een heikneuter is volgens de Dikke Van Dale een heidebewoner of (als scheldwoord) een pummel. Conclusie kan in ieder geval luiden dat ook de Cromvoirtenaren zich met carnaval niet al te serieus nemen!
Er is één optocht, traditioneel op maandag (zowel voor volwassenen als kinderen).
Carnavalskleuren: blauw en groen
Meer informatie vindt u op www.kneuters.nl


Slotgat (Empel)
Het gebied dat nu Empel heet, werd vroeger 't Slot genoemd. Het toenmalige Empel heet nu Oud-Empel. Dit dorp werd aan het einde van de Tweede Wereldoorlog gebombardeerd. De bewoners werden geëvacueerd en kregen vervangende woonruimte binnendijks, op de plek waar Empel nu ligt, voorheen 't Slot.
De inwoners van Gewande en Oud-Empel vieren carnaval samen met de inwoners van Empel. Bijzonder is dat in Slotgat geen volwassen prins wordt gekozen. Er is alleen een jeugdprins die met de scepter zwaait.
Kinderoptocht op vrijdagmiddag is de grootste van heel Brabant met ruim 1.100 deelnemende kinderen.
De grote optocht is op zondag.
Carnavalskleuren: geel en blauw
Meer informatie vindt u op www.slotgat.nl


Zandhazendurp (Rosmalen)
De naam Zandhazendurp is ontleend aan het feit dat Rosmalen in een zandgebied ligt.
Op zaterdag wordt het carnaval geopend door de sleuteloverdracht van de burgemeester van 's-Hertogenbosch aan de Prins van Zandhazendurp. De prins zwaait dan de scepter gedurende de carnavalsdagen en de burgemeester wordt een Zandhaas. Aansluitend wordt het eerste fustje bier aangesloten.
Alvorens de sleutelopdracht plaatsvindt, is er eerst nog een keinderoptocht (kinderoptocht), waarmee ook de Prins van Zandhazendurp wordt ingehaald. De optocht eindigt op De Driesprong, midden in het centrum van (dan nog) Rosmalen, waarna de plechtigheden gaan beginnen.
De grote optocht is op zondag. Die dag is er in de Sint-Lambertuskerk ook nog een carnavalsmis, waar de prins en de jeugdprinses en hun gevolg aanwezig zijn. Tijdens carnaval is partycentrum De Kentering de residentie van de prins.
Kinderoptocht op zaterdag
Grote optocht op zondag
Carnavalskleuren: blauw en wit
Meer informatie vindt u op www.zandhazendurp.nl


Terpersdurp (Engelen)
Terpersdurp is de naam van Engelen tijdens carnaval. Engelen ligt wat hoger dan de omliggende weilanden, als het ware een grote terp. De inwoners van Engelen heten daarom tijdens carnaval de Terpers.
Carnaval in Terpersdurp begint op zondag. De prins wordt ingehaald en ook is de grote optocht op carnavalszondag. Aansluitend wordt de Knilles onthuld. Knilles is de carnavalsmascotte van Terpersdurp tijdens de dagen.
Kenmerkend voor het carnaval in Terpersburcht is dat de prins op maandag en dinsdag traditiegetrouw een hart onder de riem steekt bij diegenen die geen carnaval kunnen vieren. De prins is dan op ziekenbezoek. In de avond is er het traditionele gekostumeerd bal in de Engelenburcht.
Carnavalsvereniging De Terpers werd opgericht in 1957.
Optocht op zondag
Carnavalskleuren: blauw, geel, wit en zwart
Meer informatie vindt u op www.dorp-engelen.nl/carnaval


Dommelbaorzedurp (Vught)
Dommelbaorzedurp is sinds 1954 de naam van Vught tijdens carnaval. De naam is ontleend aan het feit dat Vught tussen de rivier de Dommel en de wijk De Baarzen ligt.
Op zaterdag begint de carnaval in Vught altijd bij het NS-station. De prins komt aan met de trein op perron 1 en lopen gezamenlijk naar het raadshuis (gemeentehuis). Daar vind er een intocht plaats met de sleuteloverhandiging door de burgemeester (Burgervaojer). Daarna is er een onthulling van Brordus en Brorda op de hoek bij Prinsenhof (Theater de Speeldoos).
Op zondag vertrekt vanaf het Moleneindplein (Vught-Zuid) de grote optocht naar het gemeentehuis van Vught (Vught-Centrum). 's Avonds vind er de prijsuitreiking plaats van de grote carnavalsoptocht.
Op dinsdag vertrekt vanaf het NS-station de kinderoptocht naar het centrum van Vught. 's Avonds is er de begrafenis Brordus en Brorda bij de Prinsenhof en wordt daar ook de sleutels overhandigd aan de gemeente Vught.
Optocht op zondag
Kinderoptocht op dinsdag
Kleuren: blauw en geel
Meer informatie vindt u op www.dommelbaorzedurp.org


Dun Birrekoal (Berlicum)
De carnavalsverenigingen in Dun Birrekoal (Berlicum en Middelrode) hebben een overkoepelende organisatie in het leven geroepen: Dun Blaouwun Beer. Samen met deze clubs bouwt Dun Blaouwun Beer ieder jaar een uniek feest!
De naam Blaouwun Beer komt enerzijds voort uit het wapen van Berlicum, waarin een beer staat afgebeeld. Anderzijds blaouw wat associaties zou kunnen hebben met carnaval, al is dat laatste niet helemaal duidelijk. Evenmin is precies bekend waar de naam Birrekoal vandaan komt. Verschillende verhalen doen hierover de ronde. Eén van de versies is dat Birrekoal een samentrekking is van Birren en Koalstampers. De Koalstampers is één van de verenigingen die actief zijn in Berlicum.
Kinderoptocht in Middelrode: op zaterdag.
Grote optocht door Middelrode en Berlicum: op zondag.
Kleur: blauw
Meer informatie vindt u op www.dunblaouwunbeer.nl